Қадамҳои мусбати Тоҷикистон дар самти ҳифзи ҳуқуқи инсон

Эътилофи ҷомеаи шаҳрвандӣ зидди шиканҷа ва беҷазоӣ дар Тоҷикистон силсиламатолибро дар бораи Мулоҳизаҳои ниҳоии Кумитаи СММ зидди шиканҷа оид ба гузориши даврии сеюми Тоҷикистон пешниҳод мекунад.

Моҳи майи соли 2018 Кумитаи зидди шиканҷа (CAT) гузориши даврии сеюми Тоҷикистон (CAT/C/TJK/3)-ро баррасӣ карда, мушоҳидаҳои ниҳоии худро пешниҳод намуд. Дар ҷаласаҳое, ки 4, 7 ва 14-уми май баргузор шуданд, аъзои Кумита муколамаи ошкоро ва созандаро бо ҳайати Тоҷикистон, инчунин омодагии мақомоти кишварро барои пешниҳоди посухҳои шифоҳӣ ва хаттӣ ба саволҳои додашуда зикр намуданд.

Кумита аз як қатор чораҳои андешидаи Тоҷикистон барои тақвияти системаи ҳифзи ҳуқуқи инсон истиқбол кард. Миёни онҳо - ҳамроҳшавӣ ба шартномаҳои байналмилалӣ мебошад, ки ба баланд бардоштани стандартҳо дар ин самт нигаронида шудаанд. Масалан, дар соли 2014 Тоҷикистон Протоколи факултативӣ ба Конвенсия дар бораи барҳам додани ҳама гуна шаклҳои табъиз нисбати занон ва дар соли 2015 Конвенсия дар бораи пешгирии генотсид ва ҷазо додан барои онро тасдиқ кард.

Тағйироти назаррас дар сатҳи қонунгузории миллӣ низ ба амал омадаанд. Қонунҳо "Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила" (2013), "Дар бораи мубориза бо хариду фурӯши одамон" (2014) қабул карда шуданд, Қонун "Дар бораи гурезагон" таҷдиди назар шуд (2014), ба Кодекси мурофиавии ҷиноятӣ тағйирот ворид карда шуданд, ки истирдоди шахсонеро, ки хатари шиканҷа ба онҳо таҳдид мекунад, манъ менамоянд (2014). Ғайр аз ин, Қонун "Дар бораи ҳифзи ҳуқуқи кӯдак" (2015), Қонуни конститутсионӣ "Дар бораи шаҳрвандӣ" (2015) қабул гардида, тағйирот ба Кодекси ҷиноятӣ, ки мафҳуми "боздошти воқеӣ"-ро равшан мекунанд (2016), ворид карда шуд.

Дар баробари ислоҳоти қонунгузорӣ, дар кишвар ташаббусҳои муҳими маъмурӣ ва стратегӣ амалӣ гардиданд. Дар соли 2014 гурӯҳи корӣ оид ба мониторинги ҷойҳои маҳрумият аз озодӣ таъсис дода, стратегияи ислоҳоти системаи пенитенсиарӣ таҳия карда шуд. Худи ҳамон сол Барномаи давлатии пешгирии зӯроварӣ барои солҳои 2014-2023 қабул карда шуд. Дар соли 2016 вазифаи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак таъсис ёфта, инчунин нақшаҳои миллӣ оид ба мубориза бо хариду фурӯши одамон ва татбиқи тавсияҳои гузориши даврии универсалӣ барои солҳои 2016-2020 тасдиқ гардиданд. Дар солҳои баъдӣ Барномаи ислоҳоти системаи адолати судӣ оид ба кор бо ноболиғон барои солҳои 2017-2021 қабул карда шуд.

Ин тадбирҳо кӯшиши Тоҷикистонро барои тақвияти мунтазами системаи ҳуқуқӣ, беҳтар намудани ҳифзи ҳуқуқи инсон, аз ҷумла пешгирии шиканҷа ва муносибати бераҳмона нишон медиҳанд. Онҳо инчунин омодагии кишварро ба риояи стандартҳои байналмилалӣ ва татбиқи тавсияҳои мақомоти дахлдори СММ тасдиқ мекунанд.