Фаъолияти Гурӯҳи расонаии Эътилоф дар нимсолаи аввали соли 2026

Дар моҳҳои январ-июни соли 2026 Гурӯҳи расонаии Эътилофи ҷомеаи шаҳрвандӣ зидди шиканҷа ва беҷазоӣ дар Тоҷикистон якҷоя бо ташкилотҳои узви Эътилоф ва дигар гурӯҳҳо 297 матлаби иттилоотӣ омода намуд. Ҳамаи матолиб дар сомонаи Эътилоф ҷойгир карда шуда, тавассути саҳифаҳои он дар шабакаҳои иҷтимоӣ паҳн гардиданд.

Сомонаи Эътилоф мақоми худро ҳамчун яке аз манбаъҳои асосии иттилоот оид ба пешгирии шиканҷа ва ҳимояи ҳуқуқи инсон, аз ҷумла барои дигар воситаҳои ахбори оммаи Тоҷикистон, ки матолиби Эътилофро бознашр ва иқтибос мекунанд, нигоҳ дошт. Дар давраи ҳисоботӣ аз сомона 165 ҳазор корбар боздид намуданд, шумораи дидаҳо 433,8 ҳазор ва шумораи тамошои саҳифаҳо 494,9 ҳазорро ташкил дод.

Дар доираи корҳои иттилоотию маърифатӣ аз 1 то 16-уми июни соли 2026 бо иштироки ҳуқуқшиносон, адвокатҳо, ҳимоятгарони ҳуқуқ, намояндагони мақомоти давлатӣ, донишҷӯён ва дигар шахсони манфиатдор 12 вебинари омӯзишӣ баргузор гардид. Иштирокдорон стандартҳои миллӣ ва байналмилалии пешгирии шиканҷа, кафолатҳои ҳуқуқии ҳимояи ҳуқуқи инсон, механизмҳои тафтиши ҳолатҳои шиканҷа, масъалаҳои офиятбахшии қурбониён, дастрасӣ ба адолати судӣ, ҳуқуқи шахсони дар ҷойҳои маҳрумият аз озодӣ нигоҳдоришаванда, инчунин кафолатҳои мурофиавӣ ҳангоми бозпурсиҳоро баррасӣ намуданд.

Моҳи июни соли 2026 инчунин силсилаи иборат аз 21 матлаби мавзуӣ бахшида ба тавсияҳои Кумитаи зидди шиканҷаи СММ ба Тоҷикистон нашр гардид. Матолиб масъалаҳои татбиқи қонунгузорӣ, кафолатҳои мурофиавӣ, тафтиши ҳолатҳои шиканҷа, шароити нигоҳдорӣ дар ҳабс, ҳуқуқи кӯдакон, ҳимояи гурезагон, мубориза бо зӯроварии гендерӣ, ҳимояи ҳомиёни ҳуқуқ ва рӯзноманигорон, пешгирии хариду фурӯши одамон ва дигар масоилро фаро гирифтанд. Силсила ба баланд бардоштани сатҳи огоҳии мақомоти давлатӣ, намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ, ҳуқуқшиносон, рӯзноманигорон ва ҷомеаи васеъ дар бораи тавсияҳои Кумита ва мусоидат ба татбиқи онҳо дар Тоҷикистон равона гардида буд.

Дар доираи чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи байналмилалии дастгирии қурбониёни шиканҷа (26-уми июн) Эътилоф филми ҳуҷҷатии «ИЗҲО»-ро муаррифӣ намуд, ки ба шаъну шарафи инсон, оқибатҳои шиканҷа ва фаъолияти шахсоне бахшида шудааст, ки ба ҷабрдидагон ёрӣ мерасонанд, ҳуқуқи инсонро ҳимоя мекунанд ва ба пешбурди адолат мусоидат менамоянд. Филм дар бораи фаъолияти Эътилоф, ки ташкилотҳои ҳимоятгари ҳуқуқ ва коршиносони мустақилро муттаҳид месозад, нақл карда, тавассути саргузашти шахсии қаҳрамон, шаҳодатҳои мутахассисон ва мисолҳои воқеӣ аҳаммияти кумак, офиятбахшӣ ва муколамаи ҷамъиятиро дар мубориза бо шиканҷа ва муносибати бераҳмона нишон медиҳад.

Дар давоми нимсолаи аввал инчунин машваратҳои сайёри ройгони ҳуқуқӣ гузаронида шуданд. Аз 13 то 15-уми март дар шаҳри Хуҷанд 40 нафар шаҳрвандон оид ба масоили ҳимояи ҳуқуқи инсон, инчунин қонунгузории андоз, гражданӣ, ҷиноятӣ ва маъмурӣ ёрии ҳуқуқӣ гирифтанд. 17-19-уми июн машваратҳо дар шаҳри Душанбе, ноҳияи Рӯдакӣ ва шаҳри Ҳисор баргузор гардида, дар он ҷо боз ба 38 нафар шаҳрвандон ёрии ҳуқуқии ройгон расонида шуд. Муроҷиаткардагон оид ба масъалаҳои манзилӣ, оилавӣ, меҳнатӣ, замин ва иҷтимоӣ, барасмиятдарории ҳуҷҷатҳо, дарёфти хизматрасониҳои давлатӣ, ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон, муносибатҳои маъмурӣ ва гражданӣ, инчунин тартиби муроҷиат ба мақомоти давлатӣ ва шикоят аз амалҳои шахсони мансабдор машварат гирифтанд.

Ҳамзамон, дар баъзе масъалаҳои марбут ба пешгирии шиканҷа ва ҳимояи ҳуқуқи инсон маҳдудиятҳо дар самти дастрасӣ ба иттилооти расмӣ боқӣ монданд. Инчунин ҷалби нокифояи баъзе мақомоти давлатӣ ва коршиносон ба баррасии оммавии масъалаҳои ҳассоси ҳуқуқи инсон, инчунин маҳдуд будани захираҳои молиявӣ ва техникӣ барои васеъ намудани истеҳсоли муҳтавои мултимедиявӣ ва зиёд кардани фарогирии аудитория дар минтақаҳо мушоҳида гардид.